Παρασκευή, 10 Ιανουαρίου 2014

Ο κόσμος των συναισθημάτων


Η ομάδα του νηπιαγωγείου κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, εκπονεί σχέδια εργασίας και πολυσδιάστατες δράσεις.
Παράλληλα με τα όσα λαμβάνουν χώρα στο καθημερινό πρωινό πρόγραμμα,  έχουν ενταχθεί στη μεσημεριανή ζώνη τρείς συγκεκριμένες δραστηριότητες.
Η μία αφορά στην επεξεργασία των συναισθημάτων, η δεύτερη στα οπτικά παιχίδια (χρήση φωτογραφικής μηχανής, παιχνίδια με το φως και τη σκιά) και η τρίτη στην ενασχόληση των παιδιών με επιτραπέζια παιχνίδια (συγκέντρωση, εφαρμογή μαθηματικών εννοιών).

Ακολουθεί ένα δείγμα απο το σχέδιο εργασίας, που καταπιάστηκε με τα συναισθήματα, και  που για εμάς ξεκίνησε με τη φράση:
Μια λέξη, μπορεί να γίνει η αφορμή...




Πραγματοποιήσαμε λοιπόν ένα...ταξίδι στον κόσμο των συναισθημάτων .
Απαραίτητες ...αποσκευές σε αυτό το ταξίδι:  Έργα τέχνης και φυσικά πολλές ιστορίες.
Ιστορίες προσωπικές μας, αλλά και ιστορίες που αναζητήσαμε στη βιβλιοθήκη του σχολείου μας. 

Η όλη δράση βασίστηκε στην ομαδοσυνεργατική διαδικασία. Τόσο στο επίπεδο της ομάδας (μικρές ομάδες των πέντε παιδιών), όσο και στο επίπεδο των ενηλίκων παιδαγωγών.

Ως χρόνος συνάντησης, είχε οριστεί το μεσημέρι, όπου μικρές ομάδες παιδιών ,διαφορετικής σύστασης κάθε φορά, «αποχωρίζονταν» την ολομέλεια προκειμένου να "διαβάσουν" παραμύθια ή πίνακες ζωγραφικής σχετικούς με συναισθήματα. Σκοπός της διαδικασίας ήταν να  αλληλεπιδράσουν, να εκφραστούν και  να αναφερθούν σε ενδόμυχες σκέψεις και συναισθήματα που δεν είχαν βρει τον τρόπο να αποκαλύψουν έως τώρα.  Στόχος ήταν οι δεσμοί της ομάδας να γίνουν πιο δυνατοί.
«Η συναισθηματική αγωγή είναι σημαντικός ενισχυτής της αυτοεκτίμησης, καθώς βοηθάει τους μαθητές να αποσαφηνίσουν την αυτοεικόνα τους και με αυτόν τον τρόπο να αναπτύξουν ισχυρότερη αίσθηση του εαυτού»
(Ν. ΚΟΥΡΜΟΥΣΗ, Β. ΚΟΥΤΡΑΣ, Βήματα για τη ζωή. Εγχειρίδιο εκπαιδευτικού και πρόγραμμα μαθημάτων, Παπαζήση, Αθήνα,2011 )

Επεξεργαστήκαμε βιβλία με έντονη εικονογράφηση όπως  "Ο μεγάλος θυμός" του Μιρεϊγ Ντ'Αλανσέ στοχεύοντας την ταύσιση των παιδιών με ήρωες και καταστάσεις για να αντιληφθούν το συναίσθημα του θυμού.


Με αφορμή το εξώφυλλο του βιβλίου  εξέφρασαν τις σκέψεις τους:
Εμένα μου θυμίζει…

*Θυμό. Να! κοίτα τα μάτια του (και γουρλώνει τα μάτια).


*Χαλαστήρι.


*Κουνούπι κακό και θυμωμένο.


*Έναν άντρα που θυμώνει επειδή έχει μουστάκα.


*Κάτι που να είναι δυνατό.


*Αίμα.


*Κόκκινη φωτιά.

«Ο θυμός είναι μία συναισθηματική κατάσταση που ποικίλλει σε ένταση, από τον πιο ήπιο εκνευρισμό έως την έντονη οργή και μανία. Η διαχείριση του θυμού αποσκοπεί στη μείωση τόσο των συναισθημάτων θυμού όσο και της φυσιολογικής διέγερσης που αυτά προκαλούν.»
(Ν. ΚΑΝΤΖΟΥ, Ο Κήπος των συναισθημάτων, ΔΙΠΤΥΧΟ, Αθήνα, 2009)
Τα στη συνέχεια έκαναν σχόλια και για το περιεχόμενο:
Εικόνα από το βιβλίο  «Ο Μεγάλος Θυμός» του M. D’Allance
 
Ένα «πράγμα» βγήκε από το στόμα του ήρωα γιατί…

*Είχε πάρα πολύ θυμό που πολεμάει, όπως ένας πολεμιστής που πολεμάει τα μικρόβια.
*Ήταν ένα τερατάκι που βγήκε γιατί ήταν θυμωμένος.
*Ήταν θυμωμένος γιατί δεν του αρέσει το σχολείο μας.
*Δεν αντέχει να μένει μέσα.
*Θέλει να βγαίνει για να παίξει.

Το συναίσθημα του θυμού μας απασχόλησε πολύ.
Γιατί θυμώνουμε;
Τι κάνουμε όταν είμαστε θυμωμένοι;




Το "θυμόμετρο" πήρε θέση στην ομάδα μας και τα παιδιά δήλωσαν πως με αυτό βλέπει κανείς την οργή και το τέλος της. Με τη βοήθεια του τέρατος της ιστορίας που είχαμε διαβάσει, τα παιδιά μέτρησαν το δικό τους θυμό.
Είδαμε πως το "θυμόμετρο" λειτουργεί ως ρυθμιστικό όργανο-επεξεργαστής και καταλήξαμε πως ο θυμός είναι κάτι που τελικά μπορεί να ρυθμιστεί!
Όταν μιλάμε γι' αυτό που μας συμβαίνει.




Επομενη στάση στο ταξίδι μας, οι "Ιστορίες του κλόουν. Τα δάκρια και το χαμόγελο" του Γ. Μαρίνου.
 
 
Το κείμενο της ιστορίας, παρουσιάζει συναισθήματα με αντιθέσεις. Χαρά-στεναχώρια/φόβος. Αυτό στάθηκε αφορμή για να προσεγγίσουμε πολύπλευρα πτυχές της προσωπικότητας των παιδιών.
Η ομάδα στην αρχή περιέγραψε το εξώφυλλο του βιβλίου και στάθηκε στα εξωτερικά χαρακτηριστικά του ήρωα. Όταν ακούσαμε την πλοκή του παραμυθιου, είδαμε πως ο Κλόουν έκλεψε το χαμόγελο απο αυτούς που γελάνε. Εμείς δεν χρειάστηκε να κλέψουμε το χαμόγελο κανενός, γιατί...
Και ψάξαμε να βρούμε χίλιες αφορμές που μας κάνουν να χαμογελάμε. Αφορμές που μας δίνονται στο σχολείο ή στο σπίτι. "χαμογελάω όταν η μαμά μου μου διαβάζει παραμύθι" "χαμογελάω όταν γαργαλάω κάποιον" "όταν γυρίζω γύρω-γύρω με την ομάδα μας".
Απο την άλλη ανακαλύψαμε ότι υπάρχουν και στιγμές που και το δικό μας χαμόγελο εξαφανίζεται.
'Οπως "όταν άλλαξα σχολείο και έπαψα να είμαι παρέα με έναν φίλο που αγαπώ πολύ" "όταν με μαλώνουν το χαμόγελο μου φεύγει"...

Με τον ίδιο τρόπο (με ιστορίες ως αφορμές, αλλά και έργα γνωστών ζωγράφων) συνεχίσαμε αυτό το πρόγραμμα για τα συναισθήματα και ακολουθήσαμε την ανάγκη των παιδιών για να εκφραστούν και να βρουν κοινά σημεία με τους ήρωες των ιστοριών αλλά και με τους φίλους τους.
Τα όσα ειπώθηκαν,  είχαν μεγάλη σημασία. Οι λέξεις  που περιγράφουν συναισθήματα, έχουν τη δύναμη να μεταμορφώνουν το ασχημάτιστο σε σχηματισμένο, το απροσδιόριστο σε προσδιορισμένο, το ανείπωτο σε ειπωμένο.
Οι λέξεις μας λοιπόν ταξίδεψαν και ακούστηκαν παντού! Γιατί ο καθένας μας δάμασε κάθε μια απο αυτές εξυπηρετώντας την εσωτερική του επιθυμία να ορίσει αυτό που τον διακατέχει.
Άρα το "δεν ξέρω τι μου συμβαίνει", "δεν μπορώ να το πω", "δε θέλω να ξέρω", "φοβάμαι τα πάντα" είναι συνηθισμένες εκφράσεις που ακούμε απο τα στόματα των παιδιών και που το μόνο που χρειάζονται είναι ένας χώρος λεκτικής επικοινωνίας.



Κλείνοντας τον πρώτο κύκλο αυτής της δράσης, συναντηθήκαμε με τον "Ραφτάκο των λέξεων" (Α.Παπαθεοδούλου, Εκδ. Μεταίχμιο) . Ο ήρωας έδωσε έμπνευση στην ομάδα, και με εφόδιο όλες τις προηγούμενες συναντήσεις μας φτιάξαμε "λεκτικά ρούχα" για πρόσωπα και καταστάσεις της καθημερινότητας μας.


Ντύσαμε τις μαμάδες των παιδιών με ...ζεστές λέξεις όπως "ήλιος", "κουβέρτα" και "φλόγα"
Ντύσαμε...μπαμπάδες με λέξεις όπως "δέντρο", "χαρά", "αγάπη"
Τους φίλους μας ντύσαμε με "φιλιά" και "αγάπες" αλλά και με λέξεις όπως "ποδήλατο" και "κορδέλα" .
Εικόνα απο το βιβλίο "Ο ραφτάκος των λέξεων"
"Οι άνθρωποι θα μου έδιναν κάτι κλωστές και με αυτές θα προσπαθούσα να κόψω τις άγριες λέξεις και τις εικόνες και να βάλω απαλές λέξεις , γιατί η ζωή δεν είναι θυμός είναι χαρά" είπε ένα κορίτσι της παρέας, και με αυτό κλείσαμε τον πρώτο κύκλο των συναντήσεων μας. 


Το ταξίδι αυτό, στον κόσμο των συναισθημάτων το χαρήκαμε πολύ, μικροί μεγάλοι.
Αποφασίσαμε λοιπόν να βγάλουμε εισιτήριο και για επόμενο προορισμό!
 "Η ιστορία του Μιξ, του Μαξ και του Μεξ , του Σαπουλβέδα Λούις μια ιστορία για τη διαφορετικότητα, τη φιλία, την αγάπη και την σπουδαιότητα της αισιοδοξίας, θα μας πάει ακόμη ..παραπέρα!











Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου