Τρίτη, 25 Φεβρουαρίου 2014

Χρόνος




«Πού πάει ο καιρός που φεύγει
κι όταν φτάνει ξαναφεύγει»;
Μ.  Κριεζή

Στην  ομάδα του προνηπιακού τμήματος, εδώ και καιρό, το «πότε» «ποια μέρα», «ποιο μήνα», «χθες» και «αύριο» , οι ...χρόνοι της γραμματικής (αόριστος, μέλλοντας, ενεστώτας),  είχαν μπει για τα καλά στα λόγια των παιδιών.
«Πότε θα πάμε στο μουσείο;» «γιατί κιτρινίζουν τα φύλλα;». Όσο ο καιρός προχωρούσε, αυτό που εκμαιεύσαμε, ήταν στην ουσία το αδιατύπωτο ερώτημα των παιδιών που αφορά στο χρόνο. Μια έννοια...αφηρημένη.

Για να διαχειριστεί κανείς το χρόνο, χρειάζεται να τον ορίσει μέσα από τις πράξεις και την αλληλουχία των γεγονότων. 
Κάθε στιγμή, εμπεριέχει το παρελθόν και το παρόν,  «προβλέποντας» το μέλλον.

Έτσι λοιπόν, οι παιδαγωγοί θεώρησαν σημαντικό να εμπλέξουν κατάλληλες δράσεις  που θα αναδείξουν τα αποτελέσματα της διερεύνησης του θέματος :

«πώς θα ορίσουν τα παιδιά την έννοια του χρόνου».

Από την αρχή της χρονιάς, εφαρμόστηκαν ορισμένες σταθερές.


"Έπαρση" ημέρας


Στην τάξη,  τοποθετήθηκαν και χρησιμοποιούνται καθημερινά, ημερολόγιο, και παρουσιολόγιο, που διαχειρίζονται τα ίδια τα παιδιά.


Παρουσιολόγιο
Έχει ακόμη οριστεί συγκεκριμένη ώρα συζήτησης (κάθε πρωί και κάθε μεσημέρι) όπου τα παιδιά μιλάνε για τα νέα τους, αλλά αγγίζουν και θέματα ...φιλοσοφικού περιεχομένου («τι είναι φιλία»; «ποιος είμαι;», «τι θέλω;» , «τι είναι δίκαιο;», «τι είναι καλό; τι είναι κακό;» κλπ).
Αυτές οι συζητήσεις, δεν προάγουν μόνο την έννοια του διαλόγου ή την περαιτέρω διάθεση για έρευνα, αλλά δημιουργούν συνθήκες για ανάπτυξη κριτικής και δημιουργικής σκέψης.

Σκέψη και χρόνος

Πώς οξύνεται η σκέψη ενός παιδιού και πώς αυτό το οδηγεί σιγά-σιγά στη διατύπωση καινούργιων, πιο εμπλουτισμένων ερωτημάτων για τον εαυτό του και για τον κόσμο που τον περιβάλει;
Ένα ερώτημα τύπου «μου έκλεψαν την ιδέα»  αναλύεται στο:
-Τι σημαίνει κλέβω, τι είναι ιδέα και πώς μπορεί κάποιος να την κλέψει;



Έτσι προκύπτουν νέα ερωτήματα που ...εμπλουτίζουν τους ήδη υπάρχοντες στόχους.
Τα παιδιά στις κουβέντες τους, δεν δεσμεύονται από περιττά νοήματα (δεσμεύσεις που «αποκτά» ο άνθρωπος μεγαλώνοντας) και έτσι καταλήγουν στο να διαχειρίζονται ερωτήματα μέσα στο χρόνο στοχευμένα πια,  κατανοώντας καλύτερα τον εαυτό τους.

Λόγια παιδιών με αφορμή το χρόνο:

-                       Ο χρόνος είναι για να φεύγει… και όλο ξαναέρχεται.
-         Χρόνος είναι όταν μετράμε αριθμούς
-         Ο χρόνος φαίνεται από  τον ουρανό. Με τα σύννεφα.
-         Όχι! Με τον ήλιο φαίνεται.

Πού μπορούμε να δούμε τον ουρανό καλύτερα;

-Στο ταρατσάκι. Στο γραφείο της κυρίας Αθηνάς!

Ευκαιρία για παιχνίδι με τις σκιές





-Η σκιά από πού είναι κολλημένη;

-Μπορούμε να κρύψουμε τη σκιά;

Ώρα για  «πατητό» με τις σκιές μας.



Πιάστε τη αν μπορείτε!

Ο ήλιος και ο χρόνος.
Τα στοιχεία της φύσης, ήταν από παλιά πολύ σημαντικές πηγές για την μέτρηση του χρόνου. Τα παιδιά λατρεύουν το παιχνίδι με τις σκιές και έτσι καταλήξαμε στο να εκμεταλλευτούμε τον ήλιο για να μας αποκαλύψει ...συμπεράσματα που αναζητούμε.


Δημιουργήσαμε εκείνες τις συνθήκες όπου τα παιδιά θα ζωγραφίζουν τις σκιές ορισμένων αντικειμένων σε διαφορετικές χρονικές στιγμές.



Αυτό το βιβλίο τρελάθηκε! Έχει τέσσερις σκιές!
Η ομάδα διαπίστωσε, πως  ο ήλιος ...«κάνει βόλτες» .

Εκτός από τα μονοπάτια στα οποία μας οδήγησαν οι σκιές, ακολουθήσαμε και άλλους δρόμους παρατήρησης που αφορούν στο ότι ο χρόνος περνάει, η νύχτα διαδέχεται τη μέρα. 

Ορισμένα αντικείμενα παραμένουν αναλλοίωτα στον χρόνο. 

Τι συμβαίνει όμως με έμβια όντα και φυτά;



Η γυάλα με τους γυρίνους
Τα παιδιά (δεξιά) παρατηρούν τους γυρίνους
(που βρίσκονται μέσα στη γυάλα)
(ζωγραφιά παιδιού της ομάδας)
Τοποθετήσαμε στην τάξη μας μια γυάλα με γυρίνους και τα παιδιά καθημερινά παρατηρούν την ανάπτυξη τους. 


Το ημερολόγιο της συκιάς
Επιλέξαμε ένα μεγάλο δέντρο που βρίσκεται στο σχολείο μας και αποφασίσαμε να δούμε ποιες είναι οι αλλαγές που συμβαίνουν σε αυτό και αν είναι τόσο "γρήγορες" όσο οι αλλαγές που φέρνει ο χρόνος στους γυρίνους.



Ανάμεσα στις καθημερινές μας δράσεις έχουμε αποφασίσει να γίνεται και μια αξιολόγηση της ημέρας που πέρασε. Τα παιδιά ανάλογα την διάθεση τους περνούν το ανάλογο χρώμα στο ειδικά διαμορφωμένο κάδρο.


Το πρόγραμμα της ημέρας, αναρτημένο καθημερινά στην τάξη
(τις λέξεις, ακολουθούν σύμβολα που εξυπηρετούν
τα παιδιά στην κατανόηση του προγράμματος)
Το σχέδιο εργασίας που αφορά στο χρόνο, εμπλέκει το υπόλοιπο παιδαγωγικό μας πρόγραμμα στη θεματολογία του και εμπλέκεται σε αυτό. Πρόκειται για μια δράση που δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη και λόγω των πολλών παραμέτρων της αλλά και του μεγάλου ενδιαφέροντος της ομάδας, θα συνεχιστεί για πολύ ακόμη.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου