Δευτέρα, 23 Μαΐου 2016

Συν-ομιλίες...

«Αν υπάρχει κάτι που μιλάει αυτό είναι οι λέξεις που εμπεριέχουν το σώμα»


Εξερευνώντας» το σώμα μέσα από τα μονοπάτια της τέχνης

Τέχνη γιατί…
…δίνει την δυνατότητα στα παιδιά να ανακαλύψουν τα χαρακτηριστικά του ανθρώπινου σώματος με τρόπο ευχάριστο και δημιουργικό.
…παρουσιάζει στα παιδιά διαφορετικές όψεις του ανθρώπινου σώματος.
…δεν υπάρχει σωστό και λάθος.
…Τρισδιάστατο (Γλυπτική) και δισδιάστατο (ζωγραφική).
…Σύνθεση και ανάλυση του σώματος.


Η εξερεύνηση αρχίζει...


Αρχή της χρονιάς και τα παιδιά καλούνται να «συστηθούν» στην ομάδα.
Δουλεύοντας σε δυάδες δημιουργούν τα περιγράμματα των σωμάτων τους.
Παρατηρούν προσεχτικά το ένα το άλλο. 
Συνεργάζονται και συν-δημιουργούν.
Παράλληλα παίζουν με τις μαθηματικές έννοιες: κλειστή και ανοιχτή γραμμή, περίγραμμα, εσωτερικός και εξωτερικός χώρος, σημείο.


Τα παιδιά αφού σχεδίασαν τα περιγράμματα τα πήραν στο σπίτι τους και με τη βοήθεια των γονιών τους τα «έντυσαν». 
Η δράση αυτή αποτέλεσε την αρχή μιας σειράς δράσεων συνεργασίας σχολείου και οικογένειας.


Τα παιδιά παρουσίασαν τους «εικαστικούς» εαυτούς τους στην ολομέλεια της ομάδας. Μίλησαν για τα ενδιαφέροντά τους, για τους φόβους τους, για όλα όσα θεωρούσαν σημαντικά και ήθελαν να μοιραστούν.


Οι «εικαστικοί» εαυτοί παρέμειναν στο σχολείο και τα παιδιά μπορούσαν να τους φανερώνουν όποια στιγμή ήθελαν και να σημειώνουν γύρω τους πράγματα που τους άρεσαν ή που δεν τους άρεσαν.


                                                                               Λόγια παιδιών

Είναι ένα άγαλμα, ένας άνθρωπος  σαν πεθαμένος.
Έχει πόδια, κεφάλι, πρόσωπο και χέρια.
Έχει μύτη αλλά δεν έχει στόμα και μάτια.
Είναι σα να είναι θυμωμένος γιατί όσοι θυμώνουν έχουν τα χέρια τους διπλωμένα.
Δεν έχει στόμα για να δούμε αν είναι θυμωμένος.
Όταν θυμώνουμε ή στεναχωριόμαστε ή γελάμε αλλάζει η φάτσα μας.
Αυτός δεν έχει τίποτα.
Ένα παιδί το έχει φτιάξει γιατί δεν έχει βάλει στόμα και μάτια. Τα παιδιά ξεχνάνε.



Άνθρωπος ή βιολί;

Πλατή, Μαρία - Μάρκου, Ελένη. Άνθρωπος ή βιολί,
εκδ. Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης - Καλειδοσκόπιο

      


Μητέρα και παιδί; Ακροβάτες;



Από τα κυκλαδικά ειδώλια στα «νευρόσπαστα»

Τα παιδιά μαζί με τον εικαστικό Βαγγέλη Θεοδωρίδη μελετούν το ανθρώπινο σώμα. 
Παρατηρούν τα μέρη από τα οποία αποτελείται και μετρούν τις αναλογίες του.


Εικαστική σύνθεση και ανάλυση του ανθρώπινου σώματος



Συμπληρώνοντας αυτό που λείπει…

Τα παιδιά παρατηρούν το πρόσωπο και το σώμα τους χρησιμοποιώντας τους καθρέφτες του σχολείου.
Στο στάδιο που βρίσκονται τα παιδιά είναι σε θέση να αποτυπώσουν το ανθρώπινο σώμα στην ολότητά του χωρίς όμως να προσθέτουν επιμέρους σημεία (λαιμός, άνω μέρος - κορμός, κάτω μέρος- άκρα). Μέσα από την παρατήρηση αρχίζουν να αποδομούν το σώμα σε επιμέρους μέρη και μέλη.



Τα παιδιά στο χρόνο των ελεύθερων δραστηριοτήτων πειραματίζονται με υλικά όπως η πλαστελίνη και ο αφρός ξυρίσματος και δημιουργούν μορφές. 

               

Τα παιδιά καθώς πλάθουν με την πλαστελίνη εξασκούν τη λεπτή κινητικότητα τους. Παράλληλα τους δίνεται η δυνατότητα να πειραματιστούν με τον όγκο και να δημιουργούν σταδιακά τρισδιάστατες φιγούρες.

               

Τρισδιάστατες μορφές. Γνωριμία με τον γλύπτη Τζιακομέτι

                Τα παιδιά παρατηρούν τις μορφές του Τζιακομέτι και σχολιάζουν: 
  • Είναι πάρα πολύ ψηλοί άνθρωποι.
  • Είναι και πάρα πολύ ψηλοί αλλά και πάρα πολύ αδύνατοι.
  • Έχουν μακριά χέρια σαν γίγαντες.
  • Τα πόδια τους είναι πολύ μεγάλα.
  • Έχουν πολύ λεπτή μέση.
  • Και ο λαιμός τους είναι πολύ λεπτός.
  • Μπορεί να παίζουν μπάσκετ αφού είναι τόσο ψηλοί αλλά δεν είναι κανονικοί όπως εμείς.

Τα παιδιά σε συνεργασία με τον εικαστικό Βαγγέλη Θεοδωρίδη πειραματίζονται
με το σύρμα και δημιουργούν φιγούρες σαν του Τζιακομέτι

                    

Τρισδιάστατες μορφές
Γνωριμία με τον γλύπτη Μουρ


Τα παιδιά παρατηρούν τις μορφές του Μουρ και σχολιάζουν:

Οι άνθρωποι είναι χοντροί.
Είναι τεράστιοι αλλά είναι γεμάτοι.
Δεν είναι όπως οι άλλοι άνθρωποι (εννοεί τις φιγούρες του Τζιακομέτι).
Εδώ μπορούμε να βρούμε ποιος είναι άντρας και ποια είναι γυναίκα, γιατί βλέπουμε το στήθος τους.
Μπορεί να θέλει να δείξει ότι οι άνθρωποι έχουν τραυματιστεί στον πόλεμο για αυτό έχει κάνει χαλασμένα σώματα.

Τα παιδιά σε συνεργασία με τον εικαστικό Βαγγέλη Θεοδωρίδη
πειραματίζονται με τον πηλό και δημιουργούν φιγούρες σαν του Μουρ.


Τοποθέτηση των μορφών στο χώρο


Συνομιλώντας με την οικογένεια Ψηλοκοντού



- Το παραμύθι του Γιώργου Μαρίνου έδωσε τη δυνατότητα στα παιδιά να συνδυάσουν όλα όσα είχαν επεξεργαστεί.
- Παράλληλα άρχισαν να συνειδητοποιούν τη διαφορετικότητά τους και να μιλούν για αυτήν.
- Στα μαθηματικά επεξεργάζονταν έννοιες όπως ψηλός-χαμηλός, βαρύς-λεπτός, μακρύς-κοντός. Δοκίμαζαν να μετρήσουν τα διαφορετικά μεγέθη με συμβατά και μη συμβατά μέτρα.
- Στις γλώσσα άρχισαν να παίζουν με τις σύνθετες λέξεις και τα αντίθετα.
- Στην παρούσα καταγραφή θα σας δείξουμε μόνο την εικαστική αποτύπωση. 





Τρισδιάστατες μορφές
Γνωριμία με τον γλύπτη και ζωγράφο Μποτερό


Τα παιδιά χρησιμοποιώντας παπιέ μασέ (ατλακόλ και χαρτί εφημερίδας πάνω σε μπαλόνι)
κατασκευάζουν κούκλες εμπνευσμένες από τους πίνακες του Μποτερό.


Από την τρισδιάστατη μορφή στη δισδιάστατη
Σαν τον ζωγράφο Καντίνσκι...


Σαν τον  ζωγράφο Μιρό


Δευτέρα, 9 Μαΐου 2016

Το σώμα μου

Γνωρίζοντας το σώμα μου και τις δυνατότητές μου μέσα από τα ομαδικά παιχνίδια.



«Λοιπόν, τι κάνατε σήμερα;» ρώτησε μια μητέρα το παιδί της, όταν πήγε να το πάρει από το σχολείο. «Ωχ», είπε ο μικρός, «τίποτα δεν κάναμε, μόνο παίζαμε..».

Η κινητική ανάπτυξη χρειάζεται έναν μεγάλο βαθμό κινητικών ερεθισμάτων, τα οποία θα πρέπει να βρίσκουν στο σχολείο τη σημαντική θέση, που τους αξίζει, στην αγωγή των μικρών παιδιών.

Schilling




Από την αρχή του σχολικού έτους η ομάδα των προνηπίων βγαίνει κάθε μέρα έξω από το σχολείο για 30΄ της ώρας. Στο δρόμο μπροστά από το σχολείο, τα προνήπια μαζί με τους εκπαιδευτικούς της ομάδας, παίζουν ομαδικά παιχνίδια και ελληνικά παραδοσιακά παιχνίδια. 


Στόχοι ομαδικού παιχνιδιού:

  • Ανάδειξη κανόνων
  • Επεξεργασία γλωσσικών και μαθηματικών εννοιών μέσω του παιχνιδιού
  • Ανάπτυξη στρατηγικής
  • Συνεργασία-ομαδικότητα-άμιλλα-υγιής ανταγωνισμός
  • Αντίληψη της χρονικής εξέλιξης-ακολουθίας των γεγονότων
  • Αντίληψη και απεικόνιση του χώρου-χωρικός προσανατολισμός
  • Φυσική αγωγή-κίνηση-σωματική δραστηριότητα-εξάσκηση αδρής κινητικότητας
  • Επαφή με το παιχνίδι στο δρόμο-γειτονιά (αστικό περιβάλλον)

Μεθοδολογία:

  • Βίωμα: εξάσκηση κίνησης ατομικά (τρέξιμο-ρίψεις- άλματα κτλ)
  • Αλληλεπίδραση: ομαδικά παιχνίδια
  • Αφαίρεση: αποτύπωση σε χαρτί και περιγραφή των παιχνιδιών

Πώς ξεκινάμε;


ΛΑΧΝΙΣΜΑΤΑ

«Να τα βγάλουμε;». Αυτό είναι το ερώτημα που τίθεται πάντα πριν ξεκινήσει ένα λάχνισμα. Τα περισσότερα λαχνίσματα ξεκινάνε με τη μαγική λέξη μπουφ. Όλα τα λαχνίσματα λέγονται συλλαβιστά και κάθε συλλαβή αντιστοιχεί και σε ένα παιδί. Ο κλήρος είναι η τελευταία συλλαβή του λαχνίσματος.

Ο Καρακατσάνης μπήκε  στο τηγάνι κι έσπασε τ’ αυγά. Γιατί Καρακατσάνη, μπήκες στο τηγάνι κι έσπασες τ’ αυγά; Φάε τώρα κι από μένα μία καρπαζιά.


ΤΑ ΜΗΛΑ (όπως τα περιγράφουν τα παιδιά)


  • Χρειάζεσαι μια μπάλα.
  • Δυο παιδιά κάθονται έξω, το ένα από ‘δω και  το άλλο από ‘κει.
  • Τα άλλα παιδιά μπαίνουν στη μέση.
  • Αυτός που είναι έξω πετάει τη μπάλα και άμα πετύχει κανένα παιδί, αυτό το παιδί βγαίνει έξω στο πεζούλι.
  • Όποιος μείνει τελευταίος κερδίζει.


ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΣΤΟ ΑΦΑΙΡΕΤΙΚΟ

Tο παιχνίδι στον δρόμο μεταφέρεται στο χαρτί και καταγράφεται, όπως το περιγράφουν τα παιδιά, με τη μορφή κανόνων .


ΣΚΥΤΑΛΟΔΡΟΜΙΑ (όπως την περιγράφουν τα παιδιά)

                             
  • Χρειαζόμαστε 2 ξύλα για τις σκυτάλες
  • Μπαίνουμε σε δυο τρένα. 
  • Μετράμε τα παιδιά στα τρένα.
  • Τα τρένα πρέπει να είναι ίδια. Να έχουν 3-3 παιδιά ή 4-4 ή 5-5 ή 6-6 ή 7-7.
  • Άμα ένα τρένο έχει λιγότερα παιδιά και το άλλο περισσότερα, φεύγει από το ένα τρένο ένα παιδί και πάει στο τρένο που έχει λιγότερα παιδιά.
  • Το πρώτο παιδί τρέχει μέχρι το τέρμα, χτυπάει τη σκυτάλη κάτω και ξαναγυρνάει να τη δώσει στο δεύτερο παιδί και να πάει πίσω.
  • Όταν τελειώσουν όλα τα παιδιά, σταματάει το παιχνίδι.
  • Κερδίζει η ομάδα που θα τελειώσει πιο γρήγορα.


























ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΣΤΟ ΑΦΑΙΡΕΤΙΚΟ

Tα παιδιά στο σκίτσο τους στο χαρτί (αφαίρεση) προσέχουν ώστε ο αριθμός των παιδιών σε κάθε τρένο να είναι ο ίδιος.


ΟΙ ΨΕΙΡΕΣ (όπως την περιγράφουν τα παιδιά)

Κάνουμε έναν κύκλο.


Στη μέση είναι ένα παιδί με τη μπάλα.




Το παιδί που είναι στη μέση πετάει τη μπάλα ψηλά και λέει ένα όνομα.





Αυτό το παιδί με το όνομα πιάνει τη μπάλα και λέει 1,2,3, ΣΤΟΠ!
Τα άλλα παιδιά που τρέχουν σταματάνε.
Τότε ρίχνει τη μπάλα και όποιο πετύχει βγαίνει έξω.
Κερδίζει το παιδί που θα μείνει τελευταίο μέσα.


ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΣΤΟ ΑΦΑΙΡΕΤΙΚΟ

Στην αφαιρετική διαδικασία  του συγκεκριμένου παιχνιδιού δόθηκε σημασία στην έννοια του κύκλου και του κέντρου του


ΤΟ ΜΑΝΤΗΛΙ (όπως το περιγράφουν τα παιδιά)


Χρειαζόμαστε ένα μαντήλι,
Χωριζόμαστε σε δυο τρένα, το ένα από ‘δω και το άλλο από ‘κει.  
Τα δύο τρένα κοιτιούνται,
Τα δύο τρένα πρέπει να είναι ίδια, να έχουν τα ίδια παιδιά, να είσαι τόσα στο ένα τρένο όσα και στο άλλο τρένο. 
Βάζουμε το μαντήλι στη μέση.



Ο διαιτητής λέει νούμερα στα παιδιά: “είσαι το 1, είσαι το 2, είσαι το 3, είσαι το 4, {..}”
Όποιο νούμερο φωνάξει ο διαιτητής τρέχει να πάρει το μαντήλι.
Όποιος το πιάσει πρώτος κερδίζει.
Άμα σε πιάσει ο άλλος χάνεις.
Όποια ομάδα πάρει τους πιο πολλούς πόντους κερδίζει.



ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΣΤΟ ΑΦΑΙΡΕΤΙΚΟ

Μέσω του παιχνιδιού αυτού επεξεργάστηκαν οι έννοιες της αντιστοίχισης - η “ένα προς ένα” αντιστοιχία.


ΔΙΕΛΚΥΣΤΙΝΔΑ (όπως την περιγράφουν τα παιδιά)

  • Χωριζόμαστε σε δύο ομάδες.
  • Οι ομάδες πρέπει να είναι ίσες.
  • Απλώνουμε ένα σχοινί στο δρόμο.
  • Στη μέση από το σχοινί βάζουμε μια γραμμή κάτω στο δρόμο με κιμωλία.
  • Όταν πει ο διαιτητής τραβάμε προς τα πίσω, η μια ομάδα από ‘δω και η άλλη από ‘κει.
  • Όποια τραβήξει πιο δυνατά και τραβήξει την άλλη ομάδα πάνω από τη γραμμή κερδίζει.
  • Πρέπει τα παιδιά να χωριστούν στις ομάδες ένα-ένα γιατί αλλιώς θα χάναμε αν είχαμε λιγότερα παιδιά.

ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΣΤΟ ΑΦΑΙΡΕΤΙΚΟ

Με το αγώνισμα αυτό επεξεργάστηκαν οι έννοιες του μέσου (μέσης) και της ισορροπίας. Πριν την αφαίρεση στο χαρτί, προηγήθηκε αλληλεπιδραστικό παιχνίδι με ζυγαριές



                                 


Κατά την αλληλεπίδραση με τις ζυγαριές προσεγγίστηκαν οι έννοιες της πρόσθεσης και της σύγκρισης (μεγαλύτερο, μικρότερο).




  • Άμα βάλω 3 από τη μια και 3 από την άλλη είναι ισοπαλία.
  • Είναι σαν τα δύο τρένα που τραβάμε το σχοινί.
  • Όταν βάζω πιο πολλά από τη μια μεριά δε ζυγίζει! Πέφτει!
  • Όταν έβαλα τα ίδια ζύγισε! Πήγε στη μέση!
  • Αν βάλω ένα βαράκι στο 8, κερδίζει το 2 και το 3, το 8 είναι πιο βαρύ από το 2 και το 3 μαζί.
  • Στο 5 και στο 3 είναι ίδια με στο 8.


Μετά από τόσο παιχνίδι έφτασε η ώρα για το...
Πρώτο Προνηπιακό Τουρνουά Παραδοσιακών Παιχνιδιών


                        Οι Κίτρινοι                                                                          Οι Κόκκινοι
      VS 


Το Γήπεδο


Προετοιμασία με καλή προθέρμανση

                                      


 Οι αγώνες ξεκινούν!

Διελκυστίνδα

Σκυταλοδρομία

Το μαντήλι

Ψείρες

Καταμέτρηση και ανάλυση της βαθμολογίας


Όλοι Νικητές!


















Επίλογος

Τα παιχνίδια δίνουν τη δυνατότητα στο παιδί, να διαμορφώσει μια ισορροπία ανάμεσα στη βοήθεια που λαμβάνει από τους άλλους και στη βοήθεια που προσφέρει στον εαυτό του έτσι ώστε να αντιμετωπίζει καταστάσεις επίλυσης προβλημάτων εντελώς ανεξάρτητα. Το χρέος του παιδαγωγού συνίσταται στο να βοηθήσει το παιδί να αναγνωρίσει, που βρίσκεται το μεταβατικό στάδιο ανάμεσα στην ξένη βοήθεια και στην «αυτό- βοήθεια», και να διαμορφώσει τις ανάλογες με τις ικανότητες του παιδιού συνθήκες, ώστε να μπορεί να βοηθήσει, όσο το δυνατόν περισσότερο μόνο του τον εαυτό του
R. Zimmer